Share

barvos1Μεταξύ όλων των κυπρινίδων των Ευρωπαϊκών γλυκών νερών, ένα από τα πιο περιζήτητα απ’ τους ερασιτέχνες ψαράδες είναι αναμφίβολα το σκαρούνι ή μπριάνα (Barbus barbus).

Αυτό το ψάρι είναι περιζήτητο για πολλούς λόγους: μερικές φορές φτάνει σε σημαντικές διαστάσεις (μερικές μπριάνες, σπάνια όμως φτάνουν το βάρος των 4 κιλών). Τσιμπά σε μεγάλη ποικιλία δολωμάτων. Μπορεί να ψαρευτεί με διάφορες μεθόδους βυθού. Έχει άμυνα με μεγάλο ενδιαφέρον και το κρέας του, τέλος, όσο κι αν έχει πολλά κόκαλα είναι πολύ νόστιμο αν παρασκευαστεί με τον κατάλληλο τρόπο.

 

Το σκαρούνι είναι κοινό σ’ όλα τα νερά της κεντρικής Ευρώπης, ιδιαίτερα σ’ αυτά που χαρακτηρίζονται από ισχυρά ρεύματα. Το σχήμα του σώματος δείχνει πως η μπριάνα είναι δυνατός κολυμβητής ικανός να ξεπεράσει με ευκολία τη δύναμη των ρευμάτων, ακόμα και όταν είναι πολύ βίαια. Προτιμά τους αμμώδεις ή χαλικώδεις βυθούς και τα καθαρά νερά, αν και μεγάλες μπριάνες μπορούν να πιαστούν σε νερά που δεν είναι πολύ καθαρά με χωματώδη βυθό. Τα πιο μεγάλα σκαρούνια, πράγματι πιάνονται πιο συχνά σε βυθούς όπου τα νερά είναι πιο αργά.

barvos2

Το σώμα του είναι επίμηκες και αρκετά μυώδες. Το σχήμα του κεφαλιού, σχετικά επίμηκες, είναι χαρακτηριστικό εξαιτίας της θέσης του στόματος που είναι τοποθετημένο κάτω από το πρόσωπο και συνεπώς είναι κατάλληλο για να παίρνει τροφές από το βυθό. Το στόμα είναι στολισμένο με τέσσερα μουστάκια, τα οποία είναι απαραίτητα στο σκαρούνι για να αντιλαμβάνεται την μυρωδιά της τροφής και να δοκιμάζει αν πραγματικά τρώγεται. Η ευαισθησία της πεινασμένης μπριάνας είναι σημαντική. Σε καθαρά νερά μπορούν να παρατηρηθούν μπριάνες που μετακινούνται με ταχύτητα για να φτάσουν σ’ ένα δόλωμα, ακόμα και μακρινό, που περνά σε περιοχές όπου δύσκολα θα μπορούσε να γίνει αντιληπτό απ’ το ψάρι, το οποίο βρίσκεται πάντα στο μέγιστο βάθος, με την κοιλιά σ’ επαφή με το βυθό.

barvos3

Αυτό το ψάρι είναι εφοδιασμένο με σχετικά ανεπτυγμένα πτερύγια, πολύ νευρώδη και γεροδεμένα. Το ραχιαίο πτερύγιο είναι οπλισμένο με μια δυνατή ακτίνα λίγο αιχμηρή, αλλά το μεγαλύτερο αβαντάζ στο κολύμπι και τους ελιγμούς αυτού του ταχύτατατου ψαριού, εξασφαλίζεται απ’ το ουριαίο πτερύγιο το οποίο είναι πολύ γερό και πλατύ.

barvos4

Να ορίσουμε το χρώμα του βάρβου είναι δύσκολο πράγμα, επειδή οι παραλλαγές του είναι πολυάριθμες, όπως ακριβώς και το χρώμα του περιβάλλοντός του. Σε καθαρά νερά στους πρόποδες των βουνών βρίσκονται γκριζωπές μπριάνες με τελείως άσπρη κοιλιά, ενώ στους βυθούς των μεγάλων ποταμών του κάμπου, το δέρμα του είναι κιτρινωπό, μερικές φορές καστανό, ενώ άλλες πολύ σκούρο. Οπωσδήποτε, το χρώμα που κυριαρχεί σ’ αυτό το ψάρι είναι το καστανό χρυσαφί.

Αναπαράγεται τον Μάιο ή τον Ιούνιο σε τρέχοντα νερά. Το θηλυκό μπορεί να εναποθέσει ακόμη και 10.000 αυγά, αν και μια τέτοια ποσότητα πρέπει να θεωρείται εξαιρετική. Ένα θηλυκό μεσαίων διαστάσεων εναποθέτει 6.000-7.000 αυγά. Το άνοιγμα των αυγών αυτών γίνεται μετά από δεκαπέντε μέρες κι είναι εκπληκτικά μεγάλος ο αριθμός των γόνων που επιζούν μετά το άνοιγμα και σ’ όλα τα αρνητικά φαινόμενα που παρατηρούνται στα νερά όπου κατοικούν. Το μεγάλωμα των βάρβων είναι αρκετά γρήγορο. Σ’ ορισμένα νερά μπορούν να φτάσουν στο βάρος του μισού κιλού στην ηλικία των δύο χρόνων και του ενός κιλού μόλις στα τρία χρόνια. Συνήθως όμως (επειδή ως επί το πλείστον αυτό το ψάρι ζει σε φτωχά νερά) το μεγάλωμα του δεν είναι πάντα τόσο γρήγορο. Κατά μέσο όρο μία μπριάνα ενός κιλού έχει ηλικία 4-5 χρονών, ιδιαίτερα στα νερά των βουνών ή στα κρύα νερά του κάμπου.

Είναι ένα ψάρι που τσιμπά σχετικά εύκολα, επειδή τρέφεται με κάθε τι φαγώσιμο, που μπορεί να του προσφέρει το περιβάλλον του, καθώς δε και με τα αυγά άλλων ειδών, αλλά και τα δικά του. Παρόλη την «ειρηνική» όψη του, το σκαρούνι όταν φτάσει σε σημαντικές διαστάσεις επιτίθεται και σε μικρά ψαράκια. Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις μπριάνας που πιάστηκαν με την τεχνική του spinning κι είναι αρκετά πολυάριθμα τα δείγματα από μεγάλα ψάρια αυτού του είδους, που πιάστηκαν με ψόφιο ψάρι. Το δόλωμα που προτιμά πιο πολύ απ’ όλα είναι, όμως, το σκουλήκι του νερού, όπως γνωρίζουν οι ψαράδες του βυθού, που μ’ αυτό το δόλωμα έχουν καλύτερα αποτελέσματα.

Οι βάρβοι είναι κύρια ψάρια του βυθού, όπως δείχνει καθαρά η μορφή του. Μερικές φορές αυτό το ψάρι ανεβαίνει στην επιφάνεια και πολύ συχνά πηδά έξω απ’ το νερό, αλλά αυτή η συνήθεια του δεν οφείλεται στο ψάξιμο επιπλέουσας τροφής, αλλά στην ανάγκη του να απελευθερωθεί από τα μικρά παράσιτα του δέρματος που το ενοχλούν.

barvos5

Οι μεγαλύτερες δυσκολίες στο ψάρεμα του βάρβου βρίσκονται κύρια στην επιλογή του κατάλληλου δολώματος και για ότι αφορά τα ψάρια μεγαλύτερων διαστάσεων που δεν είναι τόσο σπάνια, στη δυνατότητα να φέρουμε το ψάρι μέχρι την ακτίνα δράσης της απόχης, εμποδίζοντάς το έτσι να ριχτεί πέρα απ’ τα υποβρύχια εμπόδια, που θα το βοηθήσουν να διαφύγει.

Χαρακτηριστικό είναι το τσίμπημα του βάρβου: δαγκώνει με μεγάλη απληστία σταματώντας ξαφνικά την ορμιά και συνεπώς κάνοντας το φελλό να βυθιστεί αμέσως, ή παίρνει τα φρένα από τον μηχανισμό με μεγάλη ταχύτητα. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα στα τρέχοντα νερά, όπου δεν είναι δύσκολο να παρατηρήσουμε με θαυμασμό, το βυθισμένο φελλό, την ένταση της ορμιάς και καρφώνοντας, να έχουμε την ευχάριστη έκπληξη της σύλληψης ενός ψαριού που πιθανόν να είναι μεγάλων διαστάσεων. Δύσκολα ο βάρβος θα απελευθερωθεί από το αγκίστρι. Στο σαρκώδες στόμα του το σίδερο μπαίνει βαθιά και η σκληρότητα του χείλους του, εξασφαλίζει το πιο γερό κράτημα. Το μεγαλύτερο μέρος των βάρβων που διαφεύγουν απ’ το πιάσιμο, δεν ελευθερώνονται από το αγκίστρι, αλλά κόβουν την ορμιά ή ρίχνονται πίσω από εμπόδια, κάνοντας αδύνατο έτσι το ανέβασμα.

Μια ιδιαίτερα κατάλληλη μέθοδος για το πιάσιμο των μεγάλων και πονηρών βάρβων έγκειται στο να κρύβουμε το δόλωμα σε μια μπάλα από σκέτο χώμα ή ανακατεμένο με ουσίες μαλαγρώματος. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται συνήθως σε νερά με αργό ρεύμα όπου το ψάρι, ακριβώς εξαιτίας αυτού του χαρακτηριστικού της τοποθεσίας, είναι ιδιαίτερα δύσπιστο.

Ανακατεύουν με λιπαρό χώμα την ουσία του μαλαγρώματος και τη ζυμώνουν μέχρι να γίνει ένα ζυμάρι που θα μπορεί να διαλυθεί στο νερό πολύ αργά. Μ’ αυτό το ζυμάρι κατασκευάζουν διάφορες μπάλες μεγέθους κατάλληλου για τα χαρακτηριστικά της τοποθεσίας, για το βάθος των νερών και την ταχύτητα του ρεύματος.

Φυσικά μία από τις αποδοτικότερες μεθόδους δεν παύει να είναι το κλασικό μπιλάκι, με το οποίο ο βάρβος ψαρεύεται όπως ακριβώς και ο κυπρίνος.

Επίσης στην Ελλάδα προστατεύεται από την οδηγία 92/43/ΕΟΚ (ως ζωικό είδος κοινοτικού ενδιαφέροντος που επιβάλλεται ο καθορισμός ζωνών προστασίας τους), από τη σύμβαση της Βέρνης (ως είδος πανίδας υπό προστασία) και από το Προεδρικό Διάταγμα 67/1981 (ως προστατευτέο είδος).

Share
copyscape
Share

Άδεια Creative Commons
Αυτή η εργασία χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα

Share
Joomla 3.0 Templates - by Joomlage.com