Share

bablekisΤα ιχθύδια μετά την εκκόλαψη τους έχουν στο κάτω μέρος του σώματος το λεκιθικό σάκο που είναι γεμάτος με θρεπτικά στοιχεία με τα οποία τρέφονται κατά τις πρώτες μέρες τις ζωής τους. Στη συνέχεια και μέχρι την ηλικία των πρώτων 3-4 εβδομάδων τρέφονται με διάφορους πλαγκτονικούς οργανισμούς. Στη συνέχεια η τροφή του αποτελείται κυρίως από υδρόβια ζωικά είδη που ζουν στον πυθμένα καθώς και από σπόρους, αποσυντιθέμενη υδρόβια βλάστηση και ιχθύδια.
Ο κυπρίνος στερείται δοντιών και στομάχου. Ο τεμαχισμός της τροφής γίνεται με τη βοήθεια των ισχυρών φαρυγγικών δοντιών τα οποία βρίσκονται στο πάνω μέρος του οισοφάγου. Λόγο ότι δεν έχει στομάχι ,το μήκος του έντερου είναι πολύ μακρύ και ξεπερνά το μήκος του σώματος.


Πρωτεΐνες
Οι πρωτεΐνες είναι βασικό συνθετικό της τροφής δεδομένου ότι αποτελούν ένα κύριο συστατικό των κυττάρων. Αυτές είναι οργανικές ενώσεις που περιέχουν άζωτο, άνθρακα, υδρογόνο και οξυγόνο. Στον οργανισμό του ψαριού οι πρωτεΐνες συνεχώς μεταβολίζονται και χρησιμοποιούνται: α) για την οικοδόμηση νέων ιστών όπως στην περίπτωση της ανάπτυξης, β)για την αντικατάσταση φθαρμένων λεπιών, γ)για τον σχηματισμό των ένζυμων. Το ποσοστό των πρωτεϊνών στη σάρκα των ψαριών είναι μεγάλο και κυμαίνεται από 14 μέχρι 20% περίπου. Η Βιολογική αξία των πρωτεϊνών δεν είναι ίδια για όλες τις πρωτεΐνες και εξαρτάται από τα είδη των αμινοξέων που τις αποτελούν.
Ο αριθμός των αμινοξέων που βρίσκονται στις φυσικές πρωτεΐνες είναι 20. Από αυτά ορισμένα δεν είναι απαραίτητα στην τροφή του ψαριού καθώς μπορούν να συντεθούν από τον οργανισμό με την βοήθεια άλλων αμινοξέων. Ορισμένα όμως αμινοξέα δεν μπορούν να συντεθούν σε ικανοποιητικές ποσότητες η και καθόλου και πρέπει να υπάρχουν στις πρωτεΐνες τις τροφής. Αυτά είναι γνωστά σαν απαραίτητα αμινοξέα και είναι τα εξής: αργιρίνη, ιστιδίνη, ισολευκίνη , λευκίνη, μεθειονίνη, τρυπτοφάνη και βαλίνη. Σε περίπτωση έλλειψης των αμινοξέων αυτών η ανάπτυξη του ψαριού σταματά.


Περιεκτικότητα του κρέατος διάφορων ψαριών σε πρωτεΐνες, λίπος και θερμίδες.

ΕΙΔΟΣ ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ(%) ΛΙΠΑΡΑ(%) Cal/100g
Σαρδέλα 19.5 7.1 145
Σολομός 17.5 17.8 237
Βακαλάος 16.5 0.5 82
Σκουμπρί 18.7 7.1 200
Γλώσσα 14.5 7.0 130
Χέλι 13.4 32.9 359

 

Οι πρωτεΐνες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σαν πηγή ενέργειας όταν τα αποθέματα λιπών και υδατανθράκων του κυττάρου δεν καλύπτουν τις ενεργειακές του ανάγκες.

Οι απαιτήσεις του κυπρίνου σε πρωτεΐνες από την τροφή του ποικίλουν με την ηλικία των ψαριών. Για τα μικρά ψάρια είναι ιση με 38% ενώ για τα ενήλικα ψάρια 23-25%. Ο βαθμός χρησιμοποίησης των αμινοξέων εξαρτάται από την αφομοιωσημότητά τους από το ψαρί. Αυτή είναι ανάλογη από το είδος του αμινοξέων και είναι διάφορη μεταξύ των διαφόρων ειδών ψαριών. Ο κυπρίνος π.χ. χρησιμοποιεί πιο αποτελεσματικά τις φυτικές πρωτεΐνες σε σύγκριση με την πέστροφα χάρη στα ειδικά ενζυμα του παγκρέατος και του έντερου του.
Λίπη
Αυτά έχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα στην διατροφή των κυπρίνων καθώς αποτελούν την κυρία πηγή ενέργειας και είναι απαραίτητο δομικό συνθετικό των σωματικών κύτταρων.
Τα λίπη διακρίνονται ανάλογα με τον βαθμό τήξεως τους σε κορεσμένα και ακόρεστα. Τα πρώτα έχουν μεγάλο βαθμό τήξης, ενώ τα δευτέρα μικρό. Τα ακόρεστα λιπαρά οξέα είναι ευπαθή στην οξείδωση. Οξειδωμένα λιπαρά είναι τοξικά και αντιδρούν με τις πρωτεΐνες μειώνοντας τη βιολογική τους αξία. Ταυτόχρονα έχουν δυσμενή επίδραση και στις βιταμίνες. Ο βαθμός κορεσμού έχει ιδιαίτερη σημασία στη χρησιμοποίηση ενός λιπαρού από τον κυπρίνο. Αυτός λόγο της κατασκευής του πεπτικού συστήματος και λόγο ότι είναι είδος ποικιλόθερμο δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει λίπη που είναι στερεά σε θερμοκρασίες περιβάλλοντος. Γι αυτό απαιτείται η χορήγηση των λιπαρών υπό μορφή ακόρεστων.
Στην διατροφή του κυπρίνου ένας ορισμένος αριθμός ακόρεστων λιπαρών οξέων, που είναι γνωστά σαν απαραίτητα λιπαρά οξέα (ΕFΑ΄s), έχει ιδιαίτερη σημασία. Αυτά δεν μπορούν να συντεθούν από το ψαρί από αλλά λιπαρά και πρέπει να χορηγούνται έτοιμα στην τροφή. Τα απαραίτητα αυτά λιπαρά ανήκουν στη σειρά του λινολενικού οξέος. Τα φυτικά έλαια περιέχουν μικρή ποσότητα λινολενικών οξέων με αποτέλεσμα τροφές που περιέχουν φυτικά έλαια ως μοναδική πηγή λιπών σύντομα να προκαλέσουν προβλήματα στο ψαρί. Η καλύτερη πηγή λινολενικών οξέων είναι τα ιχθυέλαια των οποίων η περιεκτικότητα σε (EFA΄s) κυμαίνεται από 20 έως 30%.
Το ποσοστό των λιπών που πρέπει να περιέχονται στην τροφή του κυπρίνου πρέπει να κυμαίνεται από 2,5 μέχρι 5%. Από την ποσότητα αυτή το 1% πρέπει να ανήκει στην σειρά του λινολενικού οξέος. Υπερβολική ποσότητα λιπών στην τροφή έχει σαν αποτέλεσμα την καταστροφή των κυττάρων του συκωτιού με αποτέλεσμα τα ψάρια να παρουσιάζουν αναιμία, διόγκωση του συκωτιού κτλ.
Η περιεκτικότητα της τροφής σε λιπαρά επηρεάζει και την ποσότητα των πρωτεϊνών που θα χρησιμοποιηθούν για την αύξηση του ψαριού. Έτσι όταν τα λιπαρά προσφέρονται σε ποσότητα μικρότερη από την απαιτούμενη τότε ένα μέρος των πρωτεϊνών της τροφής θα χρησιμοποιηθεί για ενεργεία και όχι για αύξηση.
Υδατάνθρακες
Αυτοί μαζί με τα λίπη αποτελούν τη βασική πηγή ενέργειας στο ψαρί. Οι υδατάνθρακες σε αντίθεση με τις πρωτεΐνες δεν περιέχουν άζωτο και αποτελούνται από άνθρακα, οξυγόνο και υδρογόνο. Ο βαθμός πολυπλοκότητάς του ποικίλλει ανάλογα με τη δομή των μορίων τους και διακρίνονται σε απλούς (γλυκόζη, φρουκτόζη κτλ) και σύνθετους (κυτταρίνη, άμυλο, γλυκογόνο, κτλ).
Στη διατροφή του κυπρίνου ιδιαίτερη σπουδαιότητα έχουν οι απλοί υδατάνθρακες καθώς ο βαθμός μετατρεψιμότητάς τους είναι μεγάλος και φθάνει μέχρι 90% ενώ των συνθετών είναι πιο μικρός και ποικίλλει ανάλογα με το είδος του υδατάνθρακα.
Ο κυπρίνος, σε αντίθεση με τα σαρκοφάγα ειδή έχει τη δυνατότητα πέψης και απορρόφησης μεγάλης ποσότητας υδατανθράκων και αυτό οφείλεται στην ύπαρξη ειδικών ένζυμων στο πεπτικό του σύστημα για την ομάδα αυτή των θρεπτικών στοιχείων. Τα ενζυμα αυτά είναι η αμυλάση και η μαλτάση. Η περιεκτικότητα των υδατανθράκων στο σιτηρέσιο του κυπρίνου μπορεί να κυμαίνεται 40-50%. Μεγαλύτερη ποσότητα δημιουργεί πρόβλημα στο συκώτι λόγο υπερβολικής συγκέντρωσης γλυκογόνου.
Εκτός όμως από τους πεπτούς υδατάνθρακες η τροφή του κυπρίνου πρέπει να περιέχει και μικρή ποσότητα μη πεπτών όπως κυτταρίνη και ημηκυτταρίνη. Οι υδατάνθρακες αυτοί αν και δεν έχουν θρεπτική αξία πιστεύεται ότι παίζουν κάποιο λειτουργικό ρόλο στον έλεγχο της διόδου της τροφής μέσα στο έντερο. Για τον λόγο αυτό οι τεχνίτες τροφές των εργοστασίων περιέχουν συνήθως κυτταρικές ίνες 2-5%.
Βιταμίνες
Οι βιταμίνες αν και απαιτούνται σε πολύ μικρές ποσότητες είναι απαραίτητες για τις φυσιολογικές λειτουργιές του οργανισμού καθώς : σαν συνένζυμα έχουν καταλυτική δράση στην αφομοίωση των θρεπτικών συστατικών της τροφής και β) έχουν βασική σημασία στην κανονική του ανάπτυξη. Ανεπαρκής λήψη η έλλειψη των βιταμινών έχει σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση χαρακτηριστικών ασθενειών γνωστών σαν αβιταμινώσεις.
Οι βιταμίνες έχουν ιδιαίτερη ευπάθεια στον αέρα, τη θερμότητα, το φως, τα ένζυμα και τα οξέα. Σαν συνέπεια της ευπάθειας αυτής, οι βιταμίνες κατά τη διατήρηση και αποθήκευση των τροφών, υφίστανται σημαντικές απώλειες η και πλήρη καταστροφή ανάλογα με τις συνθήκες αποθήκευσης. Οι κυριότερες βιταμίνες που είναι απαραίτητες για την κανονική ανάπτυξη του κυπρίνου καθώς και τα συμπτώματα που προκαλούνται από έλλειψη τους φαίνονται στον πίνακα.


Απαραίτητη ποσότητα βιταμινών στην τροφή του κυπρίνου (σε 1κg ξηρής τροφής).

ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ
Λιποδιαλυτές    
Α Όραση, έκκριση βλέννας 4.000 – 20.000 I.U*
D Μεταβολισμός ασβεστίου Άγνωστη
E Βιολογική αντιοξείδοση 100 mg
K Πήξη αίματος Άγνωστη
Υδατοδιαλυτές    
Θειαμίνη (β1) Eνζυματικές αντιδράσεις Πολύ μικρές ποσότητες
Ριβοφλαβίνη(β2) Μεταβολισμός υδατάνθρ. 7-10mg
Νικοτινικό οξύ Bιοχημικός μεταφορέας 28mg
Παντοθεικό οξύ Bιοχημικός μεταφορέας 30-40mg
Ινοσιτόλη Σχηματισμός κυτταρικής μεμβράνης 440mg
Βιοτίνη Μεταβολισμός λιπών 1,5mg
Φολικό οξύ Bιοχημικός μεταφορέας Άγνωστη
Χολίνη Σχηματισμός κυτταρικών μεμβρανών, σχηματισμός οστών Άγνωστη
Πυριδοξίνη (β6) Μεταβολισμός πρωτεϊνών 5-6mg
Β12 Μεταβολισμός πρωτεϊνών σχηματισμός αίματος Άγνωστη
C Σύνθεση κολλαγόνου ιστού αποκατάσταση πληγών 30-50mg

*3.333 I.U βιταμίνης Α είναι ιση με 1mgκαθαρής βιταμίνης.

Ανόργανα στοιχεία
Τα ανόργανα στοιχεία έχουν μεγάλη σπουδαιότητα στον σχηματισμό των οστών και του αίματος, στην οσμωτική ρύθμιση των σωματικών υγρών και τις ενζυματικές αντιδράσεις.
Τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την κανονική λειτουργία του μεταβολισμού και της αύξησης των ψαριών είναι 16 και ίσως φτάνει τα 25. Σε αντίθεση όμως με τα θηλαστικά οι πληροφορίες που έχουμε για τα ψάρια είναι περιορισμένες λόγο της ικανότητας τους να απορροφούν τα στοιχεία αυτά από το νερό. Οι απαιτήσεις επομένως ενός ανόργανου στοιχείου από την τροφή εξαρτάται από την περιεκτικότητα του στοιχείου αυτού στο νερό.
Τα ανόργανα στοιχεία δεν απαιτούνται όλα σε ισες ποσότητες. Στοιχεία όπως το ασβέστιο, ο φώσφορος, το κάλιο, το νάτριο και το χλώριο απαιτούνται σε μεγάλες ποσότητες και ονομάζονται κυρία στοιχεία η πρωτεύοντα. Τα υπόλοιπα (κοβάλτιο, σίδηρος, μαγγάνιο, φθόριο, ιώδιο κλπ.) απαιτούνται σε ελάχιστες ποσότητες και ονομάζονται ιχνοστοιχεία η δευτερεύοντα στοιχεία. Η τροφή του κυπρίνου πρέπει να περιέχει ανόργανα στοιχεία σε ποσότητα ίση με 9-11%.


Τα συμπτώματα από την έλλειψη της τροφής σε ανόργανα στοιχεία είναι χαρακτηριστικά για κάθε στοιχείο όπως φαίνεται στον πίνακα.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ
ΚΥΡΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ  
Ασβέστιο Σχηματισμός σκελετού, μεταβίβαση νευρικών ώσεων, πήξη αίματος, σύσπαση μυών.
Φώσφορος Σχηματισμός σκελετού, φωσφολιπίδια κυτταρικής μεμβράνης, νουκλεινικά οξέα, μεταβολισμός.
Κάλιο Οσμωτική ρύθμιση σωματικών υγρών, λειτουργία μυϊκού και νευρικού συστήματος.
Νάτριο Οσμωτική ρύθμιση, οξεοβασική ισορροπία.
Χλώριο Οσμωτική ρύθμιση, οξεοβασική ισορροπία, έκκριση γαστρικών υγρών.
ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΙΑ  
Μαγνήσιο Σχηματισμός οστών, ενζυματικές αντιδράσεις.
Σίδηρος Σχηματισμός αίματος.
Χαλκός Σχηματισμός αίματος, ενζυματικές αντιδράσεις.
Ιώδιο Συνθετικό ορμονών.
Κοβάλτιο Συνθετικό βιταμινών Β12, ενζυματικές αντιδράσεις.
Μαγγάνιο Ενζυματικές αντιδράσεις.
Ψευδάργυρος Ενζυματικές αντιδράσεις.
Μολυβδαίνιο Άγνωστη.
Σελήνιο Άγνωστη.
Share
Joomla 3.0 Templates - by Joomlage.com